Stel je voor. Stel je voor je zit tegenover de persoon die je het meest gehaat hebt. Waar je het vaakst ruzie mee gehad hebt. Waar je het zo erg mee oneens bent dat je eigenlijk niet meer in dezelfde kamer kan zijn.

En stel je nu voor dat je alles tegen die persoon kan zeggen. Alles wat je dwars zit. Wat je pijn heeft gedaan. Waar je boos over bent. Die dingen waar je zoveel frustratie over voelt. Elke aanval, dolkstoot, sneer en uitbarsting die je kan bedenken. Alles in een keer. Geen dingen strategisch achterhouden zodat je ze op het kwetsbaarste moment in iemands gezicht kan gooien- dit is geen strategie en dit is geen ruzie.

Dit is Deep Democracy. En we zitten in een gebouw van de Universiteit van Utrecht met zo’n 15 mensen.

Natuurlijk zijn we geen schreeuwwedstrijd aan het houden. Dit is dialoogtraining en er zijn spelregels. En die zijn ongelooflijk belangrijk. Zoals: we zitten hier om de relatie te behouden. Geen geschreeuw als mooie afsluiter en een goede knal waarmee je de deur achter je dicht trekt. We zitten hier omdat we samen verder moeten.

Deze gespreksmethode komt uit Zuid-Afrika en is ontwikkeld na de afschaffing van de apartheid. Want daar moest men ook samen verder. Een heel machtssysteem was opeens opgeheven en daar moesten ze er ook op één of andere manier uitkomen. En kan je nagaan wat voor woede en frustratie en verdriet daarbij is losgekomen. Op straat en in je familie, op je werk en bij de koffiebar.

Het idee, vertelt onze coach, is als volgt: hetgeen waar je de ander van beschuldigd is wat jij in jezelf onderdrukt. Jij projecteert jouw onderbewustzijn op de ander. Wat jij irritant vindt in de ander is wat je ook in jezelf kan vinden.

En met deze gespreksmethode word jij daarmee geconfronteerd. Zie het als een mogelijkheid om te groeien- nog een spelregel: we zijn hier om te groeien.

Dus nadat jij jouw waarheden hebt gedeeld mag de ander zijn of haar zegje doen. Zij hebben gedurende jouw tirade stilgezeten en aandachtig naar jou geluisterd, en nu mag jij hetzelfde doen. Nu mag jij alles aanhoren. Wat jij de ander hebt misdaan, wat er mis met jou is, waarom jij bijvoorbeeld een verschrikkelijk vervelend, irritant en kortzichtig persoon bent die veel te snel zijn zegje klaar heeft en andere mensen zo makkelijk veroordeeld.

En dan is het even stil.

Nu komt het moeilijkste: delen met de ander welke woorden het hardst aankwamen. Bij welke aanval kromp je even mentaal in elkaar? Welke beschuldigingen heb jij jezelf horen zeggen terwijl je eigenlijk niet kon geloven dat je dat zo zei? En wat zegt dat over jou? Toen jij jezelf zo bezig hoorde gaan, wat dacht je nu echt bij jezelf? Wat dacht je echt over jezelf?

En wees nou eens eerlijk – nog een spelregel - want daar zijn we hier voor.

Zijn we niet allemaal wel eens een verschrikkelijk vervelend, irritant en kortzichtig persoon die veel te snel zijn (of haar) zegje klaar heeft en andere mensen zo makkelijk veroordeeld?

Op 5 oktober 2017 hield de Beweging in samenwerking met the House of Deep Democracy en Dare to be Grey een dialoogevenement in Utrecht.